ประโยชน์ของต้นตีนเป็ด

ยามเข้าสู่ฤดูหนาวในครั้งใดนั่นหมายถึงเวลาที่ต้นตีนเป็ดจะออกดอกผลิบานกันซักที


ด้วยกลิ่นอันมีเอกลักษณ์เฉพาะบุคคลอันสะดุดตา ที่บางคนก็ถูกใจหรือบางบุคคลก็เกลียดชัง หรือแม้กระทั้งแพ้อย่างแรง ทว่ามันเปลี่ยนไปเป็นอีกมนต์เสน่ห์หนึ่ง ที่ชักชวนให้นึกถึงในบรรยากาศหนาวๆอย่างนี้ โดยความน่าดึงดูดใจของพรรณไม้ที่ผู้คนจำนวนไม่ใช้น้อยเรียกกันเคยปากว่าต้นตีนเป็ดนั้น มิได้มีเพียงแค่กลิ่นของดอกแค่นั้น แต่แรกเริ่มตีนเป็ดยังมีคุณประโยชน์ทางยา แล้วก็ ยังเป็นพืชที่มีความมงคลอีกประเภทหนึ่งด้วย
ต้นตีนเป็ดมีชื่อทางด้านวิทยาศาสตร์ว่า Alstonia scholaris แล้วก็ ชื่อทางสากล Devil Tree ส่วนชื่อที่ชาวไทยเรียกนั้น มิได้มีเพียงแต่ชื่อ ตีนเป็ดเพียงอย่างเดียว ยังมีชื่อเรียกว่า สัตบรรณ หรือ พญาสัตบรรณ ที่คนประเทศไทยนิยมเรียกอย่างเป็นทางการ
ซึ่งมีลักษณะเป็นไม้ยืนต้นสูง ถูกจัดอยู่ในสกุลโมก มีขนาดลำต้นสูงโดยประมาณ 30-40 เมตร ในระหว่างที่ใบของต้นตีนเป็ดเป็นชนิดเลี้ยงคนเดียว ลักษณะเรียบมันลื่น เป็นวงรี ลำต้นถูกหุ้มห่อด้วยกาบไม้หน้าแข็งเป็นเกล็ด และก็มีแก่นไม้มีลักษณะขาวอมเหลืองให้ผลเป็กฝัก ส่วนดอกนั้นจะออกมาในลักษณะช่อดอกสีขาวอมเหลือง ก้านดอกสีเขียวอ่อน
แต่ว่าแม้ดอกที่ออกมาในลักษณะที่ดูนุ่มนวล แต่ว่ากลิ่นของดอกในช่วงเวลาค่ำคืนนั้น ออกจะแรงมากมาย ถ้าเกิดผู้ที่เฉยๆกับกลิ่น หรือคิดว่าหอมก็รอดไป แม้กระนั้นกับผู้ที่เกลียดชังกลิ่นนี้ถือได้ว่าเป็นเรื่องที่ทรมาณมากมาย จนกระทั่งขั้นมีลักษณะอาการแพ้ได้ เพราะเหตุว่ามีกลิ่นฉุนรวมทั้งขยายเป็นวงกว้าง ยิ่งหากพบลมปะทะเข้าละก็กลิ่นจะฟุ้งกระจายไปทั่วทุกรอบๆ
คุณประโยชน์ แล้วก็ คุณประโยชน์ทางยา ของต้นตีนเป็ด
ถึงมีจะมีกลิ่นที่ร้ายแรง แต่แรกเริ่มตีนเป็ดเองก็มีสรพพคุณทางยาใช้รักษาในคุณค่าเฉพาะบุคคลเช่นเดียวกัน ตัวอย่างเช่น ใช้ ขับพยาธิ รักษาไข้จับสั่น รักษาอาการติดโรคทางไส้ แก้โรคระบบฟุตบาทหายใจเรื้อรัง ทั้งยังยังคงใช้ลดปริมาณระดับน้ำตาลที่อยู่ภายในเลือดได้อีกต่างหาก และก็ใช้รักษาอาการฯลฯ
แก่นไม้ของต้นตีนเป็ดนั้น ค่อนข้างจะแข็งแรงในระดับหนึ่ง จะสามารถนำไปทำของใช้ของสอย หรือ เครื่องเรือนในบางรายการได้ แต่ว่าไม่สามารถที่จะประยุกต์ใช้แทนในงานที่น่าจะจะต้องไม้เหนือครึ้ม ดังเช่นว่างานที่ใช้สำหรับเพื่อการก่อสร้างได้ เนื่องจากว่าแก่นไม้มีความหนาแน่นไม่พอนอกจากนั้นต้นตีนเป็ดยังนับว่าเป็นพืชที่มีความเป็นสิริมงคลชนิดหนึ่งมีความเชื่อกันว่า ต้นตีนเป็ด นั้นฯลฯไม้เชิงเครื่องหมายที่ความน่านับถือ เนื่องจากว่ามีลักษณะกิ่งก้านที่เป็นพุ่มไม้คล้ายกับฉัตร หรือ ฉัตรบรรณ ซึ่งเป็นเครื่องชั้นสูง ก็เลยมีความเป็นมงคล สร้างความรู้สึกเป็นเกียรติ แล้วก็ น่ายำเกรงให้กับเจ้าของบ้าน ดังนี้ ต้นตีนเป็ดที่อย่างได้กล่าวไว้ภายในข้างต้นว่ามีอีกชื่อว่า สัตบรรณ หรือ พญาสัตบรรณ โดยคำว่า“สัต” นั้นสื่อความหมายถึงสิ่งที่ดีเลิศ มีคุณความดี เมื่อรวมกันระหว่างความน่ายำเกรง รวมทั้ง ความดีเลิศแล้ว ก็เลยเป็นที่น่ายำเกรงแก่ผู้คนที่เข้ามาเยี่ยมเพราะฉะนั้นมันก็เลยมักถูกเอามาปลูกไว้ตามจุดต่าง ที่ปฏิบัติงานโดยราชการ ได้แก่ตามสถานที่ราชการหรือแม้กระทั้งตามตามทางและก็เกาะกลางถนนบางพื้นที่